- యమునా పరివాహక ప్రాంతంలోని 94 కాలనీలు అధికారుల గుర్తింపు
- ఓ జోన్ నిబంధనల అమలుకు కూల్చివేతల సన్నాహాలు
- పునరావాసంపై స్పష్టత లేక స్థానికుల్లో ఆందోళన
ఢిల్లీలో యమునా నది తీర ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్న లక్షలాది మంది ప్రజల జీవితాలు ప్రస్తుతం అనిశ్చితిలో పడిపోయాయి. పర్యావరణ పరిరక్షణ పేరుతో ఓ జోన్ పరిధిలో ఉన్న అక్రమ నిర్మాణాలను తొలగించేందుకు అధికారులు చేపడుతున్న చర్యలు వేలాది కుటుంబాల్లో ఆందోళనను పెంచుతున్నాయి. నది ఒడ్డున దశాబ్దాలుగా నివసిస్తున్న ప్రజలు ఇప్పుడు తమ ఇళ్ల భవిష్యత్తుపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ఢిల్లీ మాస్టర్ ప్లాన్ 2021 ప్రకారం యమునా నది వరద ముంపు ప్రాంతాన్ని ఓ జోన్గా గుర్తించారు. వజీరాబాద్ నుంచి ఓఖ్లా వరకు విస్తరించి ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో అనేక నివాస కాలనీలు, చిన్న వ్యాపార కేంద్రాలు ఏర్పడ్డాయి. అయితే నిబంధనల ప్రకారం ఈ ప్రాంతం పర్యావరణపరంగా అత్యంత సున్నితమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. అందువల్ల ఇక్కడ కొత్త నిర్మాణాలు చేపట్టడం లేదా శాశ్వత నివాసాలు ఏర్పాటు చేయడం అనుమతించబడదు.
అధికారుల లెక్కల ప్రకారం ఓ జోన్ పరిధిలో మొత్తం 94 కాలనీలు ఉన్నాయి. వీటిలో వేలాది ఇళ్లు, చిన్న వ్యాపార సముదాయాలు ఉన్నాయి. ఇప్పటికే పలు ప్రాంతాల్లో హెచ్చరిక బోర్డులు ఏర్పాటు చేసిన అధికారులు, త్వరలో కూల్చివేతల ప్రక్రియ చేపట్టే అవకాశం ఉందని సంకేతాలు ఇస్తున్నారు.
ఏప్రిల్ చివర్లో ఢిల్లీ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ విడుదల చేసిన నోటీసులు పరిస్థితిని మరింత ఉద్రిక్తం చేశాయి. పీఎం ఉదయ్ పథకం పరిధిలోకి రాని అక్రమ నిర్మాణాలను తొలగిస్తామని స్పష్టం చేసిన డీడీఏ, ప్రజలు స్వచ్ఛందంగా స్థలాలను ఖాళీ చేయాలని సూచించింది. అవసరమైతే చట్టపరమైన చర్యలతో కూల్చివేతలు చేపడతామని హెచ్చరించింది.
ఇదే సమయంలో ఢిల్లీ డిజాస్టర్ మేనేజ్మెంట్ అథారిటీ కూడా యమునా బజార్ ప్రాంతంలోని పలు కుటుంబాలకు ప్రత్యేక నోటీసులు జారీ చేసింది. వరదల ముప్పు ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో నివసించడం ప్రాణాలకు ప్రమాదకరమని పేర్కొంటూ ముందస్తు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని సూచించింది.
ప్రభుత్వం చెబుతున్న వివరాల ప్రకారం గత కొన్నేళ్లుగా యమునా నదిలో వరదలు తీవ్ర నష్టాన్ని కలిగిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా 2023, 2025 సంవత్సరాల్లో వచ్చిన వరదల సమయంలో అనేక ప్రాంతాలు నీట మునిగాయి. ప్రజలను సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించడం, సహాయక చర్యలు చేపట్టడం, తాత్కాలిక పునరావాసం కల్పించడం వంటి కార్యక్రమాలపై భారీ వ్యయం అవుతోందని అధికారులు పేర్కొంటున్నారు.
అయితే స్థానిక ప్రజల వాదన మరోలా ఉంది. చాలా కుటుంబాలు ఇక్కడే ఎన్నో సంవత్సరాలుగా నివసిస్తున్నాయని, పిల్లల విద్య, ఉపాధి, జీవనాధారం మొత్తం ఈ ప్రాంతాలపైనే ఆధారపడి ఉందని చెబుతున్నారు. పునరావాసంపై పూర్తి హామీ లేకుండా కూల్చివేతలు చేపట్టడం తమను తీవ్ర ఇబ్బందుల్లోకి నెడుతుందని ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
పర్యావరణ పరిరక్షణ ఒకవైపు, ప్రజల జీవన హక్కులు మరోవైపు అనే పరిస్థితి ఏర్పడడంతో ఈ అంశం ఢిల్లీలో పెద్ద చర్చకు దారితీసింది. యమునా నది పరిరక్షణ కోసం ఆక్రమణలను తొలగించడం అవసరమేనని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నప్పటికీ, ప్రభావిత కుటుంబాలకు సరైన ప్రత్యామ్నాయ ఏర్పాట్లు చేయాలని కూడా సూచిస్తున్నారు.
ఇప్పటివరకు తుది కూల్చివేతల షెడ్యూల్ ప్రకటించకపోయినా, అధికారుల చర్యలు కొనసాగుతుండటంతో యమునా తీర ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్న లక్షలాది మంది ప్రజలు భయాందోళనల మధ్య రోజులు గడుపుతున్నారు.
