Famus Film director Singeetham Srinivasa Rao : ప్రజా దీవెన, చెన్నై: ‘పుష్పక వి మానం’తో మాటల్లేకుండా మా ట్లాడించిన మేధావి.. ‘ఆదిత్య 369’తో కాలయానం చేయిం చిన ప్రయోగశీలి.. ‘భైరవద్వీపం’తో అద్భుత ప్రపంచాన్ని సృ ష్టించిన దర్శకుడు..94 ఏళ్ల వయసు లో నూ తగ్గని సృజనాత్మ కత.. తరతరాలకు స్ఫూర్తిగా నిలిచిన సింగీతం.భారతీయ చిత్రసీమలో ప్రయోగాలకు మారుపేరుగా, తెలుగు సినిమా ఖ్యాతిని కొత్త శిఖ రాలకు చేర్చిన దిగ్గజ దర్శకుడు సింగీతం శ్రీనివాసరావు కన్ను మూశారు. విభిన్న కథలు, వినూత్న కథ నాలు, అద్భుతమైన సాంకేతిక ప్రయోగాలతో ప్రేక్షకు లను మంత్రముగ్ధులను చేసిన ఆయన మరణంతో భారతీయ సినీ ప్రపంచం ఒక అసాధారణ సృజనశీలిని కోల్పోయింది. దా దాపు ఏడు దశాబ్దాల పాటు వెం డితెరతో అనుబంధాన్ని కొ నసా గించిన ఆయన ప్రస్థానం అనేక తరాల సినీ ప్రేమికుల హృదయా ల్లో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోనుంది.
కేవీ రెడ్డి శిష్యుడిగా మొదలై.. దిగ్గజ దర్శకుడిగా ఎదిగి..
1931 సెప్టెంబర్ 21న జన్మించిన సింగీతం శ్రీనివాసరావు భౌ తిక శాస్త్రంలో డిగ్రీ పూర్తి చేశారు. వి ద్యార్థి దశ నుంచే నాటకా లు, సం గీతం, సాహిత్యంపై ఆసక్తి పెం చుకున్నారు.కొంతకాలం ఉపా ధ్యాయుడిగా పనిచేస్తూనే రచ యితగా తన ప్రతిభను చాటు కున్నారు. అయితే ఆయన మన సంతా సినిమా దర్శకత్వంపైనే ఉండేది.తెలుగు చిత్రసీమ దిగ్గ జం కేవీ రెడ్డి వద్ద పనిచేసే అవ కాశాన్ని సంపాదించుకున్న సిం గీ తం 1950వ దశకంలో సహాయ దర్శకుడిగా తన సినీ ప్రయాణా న్ని ప్రారంభించారు. ‘దొంగరా ముడు’, ‘మాయాబజార్‌’, ‘జగ దేకవీ రుని కథ’, ‘శ్రీకృష్ణార్జున యుద్ధం’ వంటి అద్భుత చిత్రాల రూపకల్ప నలో భాగస్వామిగా పనిచేస్తూ దర్శకత్వంలో అపా రమైన అను భవాన్ని సంపాదించారు.
తొలి అడుగుతోనే తనదైన ముద్ర
దాదాపు రెండు దశాబ్దాల అను భవం తర్వాత 1972లో ‘నీతి నిజాయితీ’ చిత్రంతో స్వతంత్ర దర్శకుడిగా అడుగుపెట్టారు. తొలిసినిమా ఆశించిన వాణిజ్య విజయాన్ని అందుకోకపో యి నా, ఆయనలోని ప్రయోగశీలత మా త్రం ఏమాత్రం తగ్గలేదు. ‘దిక్కట్ర పార్వతి’, ‘తరం మారింది’, ‘పం తులమ్మ’ వంటి చి త్రా లతో సామాజిక సమస్యలను వెండితెరపై ఆవిష్కరిస్తూ తన దైన దర్శకత్వ శైలిని పరిచయం చేశారు.
మాటలు లేని సినిమాతో ప్రపం చాన్ని ఆశ్చర్యపరిచిన మేధావి
సినిమా అంటే సంభాషణలు, పా టలు, మాటలు తప్పనిసరి అనే సంప్రదాయ భావనకు సవాల్ వి సిరిన దర్శకుడు సింగీ తం. కమ ల్‌హాసన్‌ కథానాయకుడిగా రూ పొందించిన ‘పుష్ప క విమానం’ ఇందుకు అద్భుత ఉదాహరణ. ఒక్క సంభాషణ కూడా లేకుండా కేవలం హావభావాలు, దృశ్యాలు, సంగీతంతో కథను నడిపిస్తూ ప్రేక్ష కులను నవ్వించారు, ఆలోచింప జేశా రు.భాషతో సంబంధం లేకుం డా భావోద్వేగాలను ప్రేక్షకులకు చేరవేయవచ్చని నిరూపించిన ఈ చిత్రం భారతీయ సినిమా చ రిత్రలోనే ఒక ప్రత్యేక ప్రయోగంగా నిలిచింది.
‘ఆదిత్య 369’తో కాలాన్ని దాటించిన దర్శకుడు
1991లో నందమూరి బాలకృష్ణ కథానాయకుడిగా తెరకెక్కిం చిన ‘ఆదిత్య 369’ తెలుగు సినీ చరి త్రలో ఓ సంచలనం.టైమ్‌ మెషీన్‌, కాలయానం వంటి సైన్స్‌ ఫిక్ష న్‌ అంశాలను తెలుగు ప్రేక్షకులకు పరిచయం చేస్తూ సింగీతం అ ద్భుతమైన కథ నా న్ని ఆవిష్కరిం చారు.శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలం నుంచి భ విష్యత్తు వరకు సాగే క థను ఆసక్తికరంగా మలిచి, అప్ప టి సాంకేతిక పరిమితుల్లోనే ప్రేక్ష కులకు అద్భుతమైన అనుభూ తిని అందించారు. నేటికీ తెలుగు సినీ అభిమానులు గుర్తు చేసుకునే క్లాసిక్‌గా ఈ చిత్రం నిలిచిపో యింది.
‘భైరవద్వీపం’తో సృష్టించిన అద్భుతలోకం
బాలకృష్ణతోనే రూపొందించిన ‘భైరవద్వీపం’ మరో అద్భుతం. జానపదం, ఫాంటసీ, మాయలు, మంత్రాలు, సాహసాలను సమ్మి ళితం చేసి ఓ సరికొత్త సినీ ప్రపం చాన్ని సృష్టించారు. కథ, సంగీ తం, విజువల్ ఎఫెక్ట్స్‌, పాత్రల రూపకల్పనలో తనదై న ప్రత్యే కతను చూపించారు. తెలుగు జానపద చిత్రాల్లో ఈ సినిమా చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయింది.
‘మయూరి’తో కదిలించిన స్ఫూర్తిదాయక కథ
ప్రమాదంలో కాలును కోల్పోయి నా ఆత్మవిశ్వాసంతో కృత్రిమ కా లుతో తిరిగి నృత్యరంగంలో నిల దొక్కుకున్న సుధాచంద్రన్‌ జీవితాన్ని ‘మయూరి’గా వెండితెరపై ఆవిష్కరించారు. వైక ల్యం ఎదురై నా పట్టుదలతో జీవితాన్ని గెలవ వచ్చనే సందే శా న్ని భావోద్వేగాల తో మేళవించి ప్రేక్షకుల ముందుంచారు. ఒక నిజజీవిత పోరాటా న్ని స్ఫూర్తిదాయకమైన సినిమాగా మలచ డంలో తన ప్రతిభను చాటుకున్నారు.
కమల్‌హాసన్‌తో నవ్వులూ.. వినూత్న ప్రయోగాలూ
కమల్‌హాసన్‌తో సింగీతం కలయి క భారతీయ సినీ చరిత్రలో ప్ర త్యేక అధ్యాయం. ‘సొమ్మొకడిది సోకొకడిది’, ‘పుష్పక విమా నం’, ‘అపూర్వ సహోదరులు’, ‘మైఖేల్‌ మదన కామరాజు’ వం టి చిత్రాలతో ప్రేక్షకులకు వైవిధ్యమైన వి నోదాన్ని అందిం చారు.హాస్యం, విభిన్న పాత్రలు, కథనంలో వేగం,సాంకేతికతలో కొత్తదనం.. ఇలా ప్రతి చిత్రంలోనూ తన సృజ నాత్మకతకు ప దును పెట్టారు. ముఖ్యంగా కామెడీని కొత్త కో ణంలో ఆవి ష్క రించి ప్రేక్షకులను కడుపుబ్బ నవ్వించారు.
బహుభాషా చిత్రసీమలోనూ చెరగని ముద్ర
తెలుగు చిత్రసీమకే పరిమితం కా కుండా తమిళం, కన్నడసహా పలు భాషల్లో సినిమాలు తెరకె క్కించారు. కన్నడ దిగ్గజ నటు డు డాక్టర్‌ రాజ్‌కుమార్‌తో ‘హాలుజే ను’, ‘చలిసువ మొడగళు’, ‘భా గ్యద లక్ష్మీ బారమ్మ’ వంటి చి త్రా లతో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు.భాష ఏదైనా, కథా నేపథ్యం ఎ లాంటిదైనా ప్రేక్షకుల ను ఆకట్టుకు నేలా కథను మలచడం ఆయన ప్రత్యేకత. దర్శకుడిగానే కాకుండా రచయితగా, స్క్రీన్‌ప్లే రచయితగా, నటుడిగా, సంగీత దర్శకు డిగా, గీతరచయితగా తన బ హుముఖ ప్రజ్ఞను చాటుకున్నా రు.
జాతీయ స్థాయి గుర్తింపు.. ఎన్నో పురస్కారాలు
సింగీతం దర్శకత్వ ప్రతిభకు జా తీయ, రాష్ట్ర స్థాయిలో ఎన్నో పు రస్కారాలు లభించాయి. ‘దిక్కట్ర పార్వతి’ జాతీయ చల నచిత్ర పురస్కారాన్ని అందుకోగా, ‘తరం మారింది’, ‘పంతు లమ్మ’ వంటి చిత్రాలు నంది అవార్డులతో గుర్తింపు పొందాయి. జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు, నంది అవార్డులు, కర్ణాటక రాష్ట్ర చల నచిత్ర పురస్కారాలు, ఫిల్మ్‌ఫేర్‌ సౌత్‌ అవార్డులు ఆ యన సినీ ప్ర యాణంలో ప్రత్యేకంగా నిలిచాయి.
94 ఏళ్ల వయసులోనూ ఆగని సృజనాత్మకప్రయాణం
సాధారణంగా వయసు పెరిగేకొద్దీ చాలామంది విశ్రాంతి కోరు కుంటారు. కానీ సింగీతం మాత్రం అం దుకు భిన్నం. 94 ఏళ్ల వయసు లోనూ తన 61వ చిత్రం ‘సింగ్‌ గీ తం’ కోసం దర్శకత్వ బాధ్యతలు చేపట్టి అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచా రు.కొత్త ఆలోచన లు, సరికొత్త క థనాలపై ఆయనకు ఉన్న మ క్కువ చివరి వర కు కొనసాగింది. సినిమా పట్ల ఆయనకున్న అంకి తభావం యువ దర్శకులకు సైతం స్ఫూర్తినిచ్చేలా నిలిచింది.
సింగీతం పేరు చిరస్మరణీయం
‘మాయాబజార్‌’ నిర్మాణంలో యువ సహాయకుడిగా ప్రారంభ మైన ఆయన ప్రయాణం బ్లాక్‌ అండ్‌ వైట్‌ సినిమా నుంచి డి జిటల్‌ యుగం వరకు కొనసాగిం ది. తరాలు మారాయి. హీరో లు మారారు. ప్రేక్షకుల అభిరుచులు మారాయి. సాంకేతికత కొత్త పుం తలు తొక్కింది. అయినా కొత్తగా ఏదో సృష్టించాలనే సింగీతం తప న మాత్రం ఎప్పుడూ మారలేదు.సామాజిక క థ లతో ఆలోచిం ప జేశారు. ‘మయూరి’తో జీవితంపై నమ్మకాన్ని కలిగించారు. ‘పుష్పక విమానం’తో మాటల అవసరం లేకుం డానే కథ చెప్పవచ్చని ని రూపించారు. ‘ఆదిత్య 369’తో కాలయానం చేయించారు. ‘భైర వద్వీపం’తో ఊహాలోకంలో విహ రింపజేశారు. కామెడీతో నవ్వు లు పూయించారు.
ఆయన మర ణం భారతీయ చిత్రసీమకు తీరనిలోటు. అయి తే ఆయన సృ ష్టించిన అద్భుత చిత్రాలు, ప్ర యోగాత్మక ఆలో చనలు, కథ చె ప్పడంలో చూపించిన వైవిధ్యం ఎప్పటికీ ప్రేక్షకు ల మనసుల్లో జీవించే ఉంటాయి.సింగీతం శ్రీని వాసరావు ఇక లేరు.. కానీ ఆయ న చూపించిన సృజనాత్మక బాట కు ముగిం పు లేదు. వెండితెరపై ఆయన వేసిన ముద్ర తరతరాల కు మా ర్గదర్శకంగా నిలుస్తుంది.మరణవార్త, వయసు, చివరి చి త్రం వంటి తాజా వివరాలను వా ర్తా కథనాలతో సరిపోల్చి రూపొం దించాం.
